«نیزه» نخستین زین ابزاری است که در پاره‌ی نهم از فرگرد(:فصل) ‌چهاردهم وندیداد یاد شده است.

نیزه در اوستا ارشتی Arshti خوانده شده، در پارسی باستان هم زبان روزگار هخامنشی است، همین واژه در سنگ نبشته‌های آنان به‌کار رفته است. در زبان سانسکریت که خواهر زبان‌های اوستایی و پارسی باستان است، ‌rshti آمده است. در اوستا چندین‌بار به جای ارشتات Arshtat واژه ارشتی Arshti آمده و آن نام یکی از ایزدان یا فرشتگان مزدیسنا است و در فارسی اشتاد گوییم و او نیز نگهبان روز بیست و ششم هر ماه است.

ادامه نوشته…

سروده‌ای درباره‌ی «بندِ یَتااَهو» از «جمشید زره‌پوش»

دیدم، پَس از نماز

نشسته به گوشه‌ایی

«بندِ یَتااَهو» به دَست

ادامه نوشته…

کیوان دشتی

کیهان شناسی در شاهنامه: «چارلز داروین»، دانشمند انگلیسی، و آفریدگار تئوری «اصل انواع» و «انتخاب طبیعی»، که انقلابی بزرگ در بیان و شناخت آفرینش و تکامل پدیده‌ها، از خود برجای نهاد، از جمله دانشمندانی است، که تلاش فراوان و پژوهش‌های ژرفی در این راستا، انجام داده است. امروز، بسیاری از مردم، به تئوری و فرضیه تکامل انواع او، آکاهی دارند، و پژوهش‌های او را، در پی‌گیری و ردیابی ریشه‌های جانداران می‌ستایند.

ادامه نوشته…

نازنین سنگ: در ایران باستان و در روزگار ساسانی، از پنج گونه «پیوند زناشویی»، سخن به‌میان آمده است:

۱- پادشاه زن:

«پادشاه زن»، زنی بود که برای نخستین بار، با موافقت پدر ومادر و یا قیم خود همسر برمی‌گزید. «پادشاه زن»، والاترین جایگاه همسری و بالاترین حقوق زندگی زناشویی را داشت و کدبانوی خانه بود. او می‌توانست پس از درگذشت شوهر، قیم فرزندانش شود و اگر فرزندی نداشت، دارایی‌های شوهر به او می‌رسید و براداران و خویشان، حقی بر دارایی شوهر او نداشتند.

ادامه نوشته…

شاداب و شهزاد فرامرزی: دیوار بزرگ گرگان که با نام‌های سد پیروز، سد انوشیروان، سد اسکندر، مارسرخ و قزل آلان نیز شناخته می‌شود، از نظر موقعیت جغرافیایی از خط ساحلی دریای مازندران (در زمان ساخت دیوار) آغاز شده و تا کوه‌های البرز در شرق (پارک ملی گلستان) ادامه دارد. این دیوار دارای ۱۹۵ کیلومتر درازا با یک وقفه تقریبا ۳ کیلومتری است. این وقفه به دلیل وجود کوه‌های «پیش‌کمر» و صخره‌های تند و تیز در سمت جنوب است که ایجاد دیوار، در این محدوده را غیرضروری می ساخته است. این دیوار بزرگ که در نوع خود کم‌نظیر است با گذشت زمان زیاد هنوز ناشناخته باقی‌مانده و اطلاعات درباره‌ی آن محدود می‌باشد.

ادامه نوشته…

آرمان فلاحتی

از این شوره‌زار باید بگذریم

باید کوچه را به باد بسپاریم

و به جایی بنگریم

که در آن باران هم هست!

ادامه نوشته…

فرزانه دوبان دانشمندی بود، زرتشتی و دارای کمال و جایگاه روحانی. در روزگار مامون عباسی، در خدمت مرزبان کابل بود واز آینده خبر می‌داد. اوستا و پهلوی نیکو می‌دانست. بخشی از کتاب پهلوی «جاودان خرد» به کمک او به عربی برگردان شده است.

«شیخ ابوالفضل» وزیر «اکبر شاه گورگانی» در «آیین اکبری» درباره‌ی او چنین می‌نویسد:

ادامه نوشته…

کیوان دشتی: سهراب، پسر رستم، که در نبود پدر، در نزد افراسیاب، آموزش دیده و بالیده است، اینک برای خودش، یَل و پهلوانی بی‌مانند شده است: جوان، برومند، تهمتن، گستاخ، و بی باک. کسی را، در سرزمین خودی، یارای پیکار او نیست. بیش از دوازده هزار سپاهی گرد می‌آورد، و فرماندهی یک بخش آنرا به «هومان» و فرماندهی بخش دیگر را به «بارمان» می‌سپارد، ، و برای یافتن پدر ، و پادشاهی ایران، به‌سوی مرزهای ایران‌زمین می‌تازد.

ادامه نوشته…

سروده‌ی گودرز ماوندی

امـردادگـان و جشنیـست جاودانه         بی مرگی رازِ هستیست در زمـانـه

هر آنچه آفرید حـق پایـدار اسـت           تحـول‌ها بـه هـر چیـز عـادلانه

همـانا کوشش و پویش بـه گیتــی         زنـدگـی در ذره‌هـا بـاشـد روانـه

به هر ذره تکاپو هست و چـرخش         که چـرخ ذره ها هـست در کمانـه

ادامه نوشته…

سروده‌ی مهین‌بانو اسدی:

تو ای پارسگرد، ای همه ریشه‌ام               شب و روز در فکر و اندیشه‌ام

ز تو جان من پر ز آتش بود                        چه آتش که سوزان و سرکش بود

ادامه نوشته…